नेपालगन्ज १३ फागुन ।  लुम्बिनी प्रदेशका स्वास्थ्य मन्त्री खेमबहादुर सारुले लुम्बिनी प्रदेशमा मातृ तथा नवजात शिशु मृत्युदर न्यूनीकरणका लागि ‘सुरक्षित मातृत्व अभियान’ले सघाउ पुर्‍याउने बताउनुभएको छ ।  

प्रदेश सरकार, स्वास्थ्य मन्त्रालयले बाँके, बर्दिया, दाङ र प्युठानका स्थानीय तहका जनप्रतिनिधि तथा स्वास्थ्यकर्मीलगायत सरोकारवालासँग आज नेपालगन्जमा आयोजना गरेको अन्तरक्रिया कार्यक्रममा मन्त्री सारुले त्यसका लागि १२ करोड ७४ लाख बजेट विनियोजन गरेर कार्यान्वयन सुरु गरिएको बताउनुभषे । 

मातृ मृत्युदर बढी रहेका २६ पालिकामा अभियान सुरु गरिएको उहाँको भनाइ थियो । यो वर्ष ४ करोड ४० लाख रुपैयाँ खर्च गरिँदैछ । करिव २७ हजार ६ सय आमालाई समेटिने लक्ष्य छ । उहाँले यो कार्यक्रमलाई प्रदेश सरकारको नवीनतम् र प्रगतिशील भएको पनि दावी गर्नुभयो। सेवामा पहुँच बढ्दै गएपनि अव गुणस्तरमा जोड दिनुपर्ने उहाँको भनाइ छ ।

उहाँले भन्नुभयो,(ञस्वास्थ्यमा पनि सबैको पहुँच पुगेका छ । अव गुणस्तरीय सेवा प्रवाह गर्नुपर्छ । चाहे त्यो जनशक्तिको कुरा होस् चाहे उपकरण । यसमा प्रदेश सरकार निर्मम हुन्छ ।झ उहाँले स्वस्थ नागरिक देशको सम्पती भएको भन्दै स्वस्थ नागरिक बनाउन प्रदेश सरकारले पहल गरिरहेको बताउनुभयो । 

कार्यपत्र प्रस्तुत गर्दै स्वास्थ्य मन्त्रालयका वरिष्ठ नर्सिङ प्रशासक ईश्वरी केसीका अनुसार प्रदेशमा गर्भवती जाँच ९एएनसी० ८२ प्रतिशत र संस्थागत सुत्केरी ८७ प्रतिशत पुगेको छ । तर सुत्केरीपछिको जाँच ९पीएनसी० ६६ प्रतिशतमा सीमित रहनु सेवाको निरन्तरतामा चुनौती देखिएको छ ।

सार्वजनिक विवरणमा आर्थिक वर्ष २०८१र८२ मा ७९ हजार ५३६ संस्थागत सुत्केरी भएका छन् भने ७१४ घरमै सुत्केरी भएका छन् । यसैगरी, १०९ स्थानीय तहमध्ये ४८ ले शून्य घर सुत्केरी उपलब्धि हासिल गरे पनि ६१ स्थानीय तहमा घरमा सुत्केरी कायम रहनुले पहुँच र व्यवहार परिवर्तन दुवैमा थप काम आवश्यक रहेको देखिएको छ ।

लुम्बिनीको पाल्पामा मात्र शून्य घर सुत्केरी रहेको छ । बाँकेका ८ पालिकामध्ये ४ पालिकामा मात्रै शून्य घर सुत्केरी रहेको छ । प्रदेशको कुल प्रजनन दर ३।६ रहेको तथ्याङ्कले मातृ–नवजात स्वास्थ्य सेवामा थप सघन प्रयासको आवश्यकता औँल्याएको जनाइएको छ ।

मन्त्रालयले सेवामा देखिएको चुनौती अन्त्य गर्न गर्भावस्थाको चरणअनुसार प्याकेज ए, बी ९वान०, बी ९टू० र सी गरी विभिन्न प्रकारका प्याकेज कार्यक्रम राखिएका छन् । 

प्रदेश सरकार स्वास्थ्य सचिव दुर्गालक्ष्मी श्रेष्ठको सभापतित्वमा भएको अन्तरक्रियामा जिल्ला समन्वय समिति बांकेका प्रमुख ज्ञानेन्द्र चौधरी, प्युठान माण्डवी गाउँपालिकाका अध्यक्ष नमराज अधिकारी, घोराही उपमहानगरपालिकाका नगर उपप्रमुख हुमा डिसी, भेरी अस्पताल नेपालगन्जका प्रमुख मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा निराजन सुवेदीलगायतले आमा मृत्यु दर रोक्न प्रदेश सरकारले सुरु गरेको अभियान प्रशंसनीय रहेको बताउनुभयो ।