विचार 

रविन्द्र ज्ञवाली । 
कृतिम चेतनशीलता अर्थात अंग्रेजीमा Artificial Intelligence ले आजकाल सारा सामाजिक संजालमा आफ्नो प्रभाव पार्दै गरेको छ । यसले विशेष गरेर सामाजिक संजालमा विविध एप्लिकेशनहरु प्रयोग गर्नेहरुलार्इ धेरै सहजता प्रदान गरेको छ ।

एप्लीकेशन प्रयोगकर्ताहरुलाइ उनीहरुले खोजेको विषय यो कृतिम चेतनशीलताले प्रयोगकर्ताको लेखाइ बुझेर तुरुन्त  सुझाव पेश गरिदिन्छ । धेरै‌ले यसरी दिइएका सुझावहरुको प्रयोग गर्ने गर्दछन् , जुन Happy Birthday, Happy Anniversary, Congratulation , Cute, Right  जस्ता अनेक शब्दहरु रहने गर्दछन् । 

यसरी मानिसहरुको लेखाइलाई चिनेर कृतिम चेतनशीेताले विविध प्रकारका सुझावहरु पेश गर्नुले दुनिया कति अगाडी बढिसकेको छ भन्ने बुझ्न सकिन्छ भने अर्कोतर्फ यसरी मानिसहरुले लेखेको भाव अनुसार बुझ्न सक्ने कृतिम चेतनशीलताको प्रयोग यसका निर्माताहरुले कहाँ कहाँ प्रयोग गर्न सक्छन भन्ने त हामी धेरैलार्इ थाहा नशर हुँदैन । 

एउटा परिवारका सदस्यहरुमा हुने गफगाफ, कार्यालयमा हुने वार्तालापहरु , पति पत्नीेवीच हुने कुराकानीहरु, साथीहरुसँग गरिने कुराकानीहरुमा कति त गोपनीय वा संवेदनशील पनि त हुन सक्छन् । कतिले आफ्ना पासवर्डहरु समेत भनेको होलान् ? कतिले आफ्ना परिवारलाइ वैंकमा भएको रकम भनेका होलान्  ? कति प्रेमी प्रेमिकाले आपसी गफ गर्दो होलान ? यस्ता अवस्थाहरुमा सबैको मोबाइल आफ्नै छेउछाउ, पकेटमार, व्यागमा, टेवलमा राखिएको हुने गर्छ भने त्यसमा समेत हामिले गर्ने गरेको कुराहरु मोबाइलको माइक्रो फोन हुँदै सफ्टवेयरमा रेकर्ड पनि त हुन सक्छ ,

ती रेकर्डहरु संसारमा जता पनि त पुग्न सक्छ ।  यदि त्यसो भएमा मानिसहरुको जीवन कति जोखिम मा रहेको छ होला त ? 
अहिले हामीले‌ सामान्य  रुपमा बोल्ने कुरा समेत मोबाइल एपले रेकर्ड गर्ने गर्छ र कुराकानीे कै आधारमा मोबाइल खोल्ने वित्तिकै त्यस्तै प्रकार का प्रचार प्रसारका सामाग्रीहरु देखिन शुरु हुन्छन ।

यस्ता विषयहरु मोबाइल एप्लीकेशनरसफ्टवेयरमा रहने कृतिम चेतनशीलता ले‌ मानिसहरुका कुरा  रेकर्ड गरेर ति डेटाहरुलाइ मानिसहरुको चाहना अनुसार का विषयहरुमा परिणत गरेर प्रस्तुत गर्न सक्छन् ।
 
यसै कुरालाइ आधारमानेर हेर्दा यस्तो कृतिम चेतनशीलतालाइ  यसका डेभलपरहरुले जस्तो किसिमबाट पनि त प्रयोग गराउने बनाउन सक्छन् ।

मोबाइल प्रयोगकर्ताहरुको फोटो, मोबाइल मा रहेका डेटाहरु सहजै अन्यत्र स्थानान्तर गर्न सकिने यस्ता प्रविधी कति जोखिमपुर्ण हुन सक्छ ? आजकाल मोबाइलमा कुनै एप्लिकेशन चलाउन नपाउँदै‌ हत्त न पत्त कुनै महिला, युवती को फोटो देखाएर यो एप चलाएर साथीभाइ सँग खुशी साटासाट गर्नुसू जस्ता अभिव्यक्ति प्रस्तुत गरिन्छ । 

थाहा छैन उक्त एप्लिकेशन को लागि देखाइएका महिला तथा युवतीहरुको फोटो तिनिहरुको सहमतिमा हो वा होइन भन्ने कुरा र यस्ता देखाइने फोटो हरु हेर्दा कतिपय भद्र (महिलाहरु र युवतीहरु पनि देखिने गर्दछन् । हुन सक्छ उनीहरुको सहमति लिइएको होस र नहुन पनि सक्छ अतस् यस्ता विषयहरुलाई इल प्रयोग‌कर्ताहरुले‌ राम्रोसँग बुझेका हुन पर्ने हुन्छ ।