नेपालगञ्ज, ५ फागुन । बाँकेमा आजदेखि हात्तीपाइले रोग विरुद्धको आम औषधीसेवन कार्यक्रम सुरु भएको छ । १३ पटकसम्म लगातार औषधि खुवाउँदा पनि बाँकेका तीन पालिका र एउटा पालिकाको एक वडामा हात्तीपाइले रोगको प्रिभेलेन्स ९ब्यापकता० देखिएपछि १४औं पटक औषधि खुवाउन सुरु गरिएको हो ।
औषधि सेवन कार्यक्रमको जिल्ला समन्वय समिति संयोजक ज्ञानेन्द्र कुमार चौधरीले उद्घाटन गर्नुभयो । नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका वडा नम्बर ८ महेन्द्र पार्कमा नगर प्रमुख प्रशान्त विष्टको अध्यक्षतामा भएको औषधि सेवन कार्यक्रमको चौधरीले शुभारम्भ गर्नुभयो । उद्घाटन कार्यक्रममा नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकाका उपप्रमुख कमरुद्दिन राई, बाँकेका प्रमुख जिल्ला अधिकारी खगेन्द्र प्रसाद रिजाल, इपिडेमियोलोजी तथा सरुवा रोग नियन्त्रण महाशाखाका निर्देशक डा। यदु चन्द्र घिमिरे, स्वास्थ्य कार्यालय बाँकेका प्रमुख अंगद बहादुर शाही, नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका स्वास्थ्य महाशाखा प्रमुख राम बहादुर चन्द लगायतको उपस्थिति थियो ।
कार्यक्रममा उपस्थित प्रमुख अतिथि लगायत अतिथिहरुले औषधि खाएर कार्यक्रमको सुरुवात गरेका थिए । त्यस क्रममा हात्तीपाइले रोग निवारणका लागि अनिवार्यरुपमा औषधि सेवन गर्न आम नगरबासीलाई आह्वान गरिएको छ ।
यस्तै डुडुवा र नरैनापुरमा फागुन ७ गतेदेखि आम औषधि सेवन कार्यक्रम सुरु हुन लागेको स्वास्थ्य कार्यालय बाँकेका प्रमुख शाहीले बताउनुभयो । एउटा व्यक्तिले औषधि खाने र अर्कोले नखाइदिने गरेका कारण समुदायस्तरमा हात्तीपाइलेको जोखिम कायमै रहेको छ ।
बाँकेमा २ लाख ५७ हजार बढीलाई औषधि खुवाइँदैछ । नेपालगन्जमा १ लाख ६४ हजार ९६ जना, डुडुवामा ४२ हजार १ सय ७४ जना र नरैनापुरमा ४२ हजार ३ सय ६९ जना तथा बैजनाथको ४ नम्बर वडामा ८ हजार ९ सय ६२ जना गरी जम्मा २ लाख ५७ हजार ६ सय १ जनालाई औषधि खुवाउने लक्ष्य रहेको स्वास्थ्य कार्यालय बाँकेका अधिकृत दुर्गा गौतमले बताउनुभयो ।
नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिका, डुडुवा गाउँपालिका र नरैनापुर गाउँपालिका तथा बैजनाथ गाउँपालिकाको वडा नम्बर ४ मा १।८ देखि २।५ प्रतिशतसम्म प्रिभेलेज ९ब्यापकता० देखिएको छ । सन् २०३० सम्म हात्तीपाइले रोग निवारण गर्ने दिगो विकास लक्ष्य भए पनि बाँकेका कारण समस्या सिर्जना भएको छ । सन् २००३ देखि सुरु भएको आम औषधि सेवन अभियानबाट सन् २०२० मै लक्ष्य हासिल गर्ने उद्देश्य राखिए पनि सम्भव नभएपछि लक्ष्य लम्बिएको हो ।
बाँकेमा अहिलेसम्म १५।३६ प्रतिशत र नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिकामा १८।४५ प्रतिशतले औषधि नै खाएका छैनन् । नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिकाका कुनै पनि वडामा औषधि सेवन दर ८० प्रतिशत पुगेकै छैन । औषधि सेवन दर ८० प्रतिशत नपुग्दासम्म त्यसको प्रभाव नरहने चिकित्सकहरु बताउँछन् ।
सर्वेक्षण अनुसार नेपालगञ्जमा ३३।२८ प्रतिशत मानिसले औषधिको साइड इफेक्ट हुने डरका कारण तथा ३२।५३ प्रतिशत मानिसले जनचेतनाको कमीका कारण औषधि सेवन गरेका छैनन् ।
हात्तीपाइले रोग मानिसलाई नराम्रो गरी शारिरीक रुपमा असक्त, असमर्थ तथा अपांगता बनाउने सरुवा रोग हो । यो रोग एक प्रकारको मसिनो धागो आकारको जुका जस्तै परजिवीबाट संक्रमण भएपछि लाग्छ । क्युलेक्स जातको संक्रमित पोथी लामखुट्टेले स्वस्थ्य मानिसलाई टोकेर यी परजिवीहरू मानव शरीरमा प्रवेश गरेपछि यो रोग लाग्छ ।
एक पटक मानिस संक्रमित भइसकेपछि उपचार नपाएको खण्डमा ४ देखि ६ बर्षसम्म रोग अरुलाई सर्दछ । हात्तीपाइले रोग लाग्दा विशेष गरी मानिसको खुट्टा साधारण भन्दा मोटो हुने र हात्तीको जस्तो देखिने भएकोले यसलाई हात्तीपाइले रोग भनिएको हो ।
