सावित्री विश्वकर्मा 
नेपालगन्ज, १५ असोज । नेपालगन्जमा सडक दुर्घटना बढाईरहेका ई–रिक्साको व्यवस्थापनको कार्य शुरु भएको छ । नेपालगन्ज उप–महानगरपालिकाले ई–रिक्सा व्यवस्थापन गर्नको लागि कार्यविधि नै बनाएर अघि बढेको हो ।

उपमहानगरपालिकाले ई–रिक्सा संचालन, व्यवस्थापन तथा नियमन सम्बन्धी कार्यविधि–२०७८ निर्माण व्यवस्थापनको पाटोलाई थप व्यवस्थित गर्दै गएको छ । जस अनुसार नगर उप–प्रमुखको संयोजकत्वमा समिति निर्माण गरेर काम गर्ने कार्यविधिमा उल्लेख गरिएको छ । कार्यविधि अनुसार व्यवस्थापनको जिम्मेवारी पाएको ई–रिक्सा व्यवस्थापन कम्पनी प्रालिले पछिल्लो समय सक्रिय भएर काम गरिरहेको छ । 

विगतमा देखिएका कमि कमजोरीबाट सिक्दै नेपालगन्ज नगरमा ई–रिक्सा व्यवस्थापनका लागि चरणवद्ध रुपमा आफुहरुले काम गरेको ई–रिक्सा व्यवस्थापन कम्पनी प्रालिका अध्यक्ष कुमार सिंह ठकुरीले बताउनुभयो । उहाँका अनुसार पहिलो चरणमा चालकहरुलाई अस्थायी अनुमती पत्र वितरण गर्ने, उपमहानगरपालिकामा सुचिकृत गर्ने, बिमा अनिवार्य गर्ने र अभिमुखिकरण कार्यक्रमलाई अगाडी बढाउने योजना रहेको अध्यक्ष ठकुरीले जानकारी गराउनुभयो । पछिल्लो समय केहि संचार माध्यममा ई–रिक्सा व्यवस्थापनको विषयलाई लिएर गलत समाचार आइरहेको उनले दुखेसो पोख्नुभयो । 

उहाँले भन्नुभयो, ‘हामीले कुनै गैरकानुनी रुपमा काम गरिरहेका छैनौं । उप–महानगरपालिकाले बनाएको कार्यविधि अनुसार हामीले खुला बोलपत्रमार्फत ठेक्का पाएर काम गरिरहेका छौं । हामीले रिक्सा चालक र यात्रीको सुरक्षालाई ध्यानमा दिएर काम गरिरहेका छांै । यसमा सबैको सहयोगको आवश्यकता छ । यसमा सहयोगको लागि हामी सबै सरोकारवाला निकायसँग अपिल गर्दछौं ।’

करिब १० हजार हाराहारीमा रहेका ई–रिक्सा व्यवस्थापन आफैँमा चुनौतीपुर्ण कार्य भएकोले अब व्यवस्थापनमा सबै लाग्नु पर्ने उहाँले बताउनुभयो । उपमहानगरपालिकाले ई–रिक्सा व्यवस्थापनको लागि भाडा दर निर्धारण गरेता पनि कार्यान्वयन हुन नसकेको उहाँको भनाई थियो । त्यस्तै ई–रिक्सा सुचिकृत गर्नुपर्नेमा जम्मा २७ सय ई–रिक्सा मात्र उप–महानगर पालिकामा सुचिकृत रहेका छन । 

ई–रिक्सा व्यवस्थापनका लागि विगतमा गरिएका प्रयासहरु थोरै मात्र सफल भएको तर अझ चुनौती थपिएकोले अबका दिनमा सम्पुर्ण ई–रिक्सा चालकहरुले अनिवार्य रुपमा अस्थायी ई–रिक्सा चालक अनुमति पत्र लिनुपर्ने उहाँले बताउनुभयो । यसका लागि आगामी दिनमा कार्ड छपाउने, ई–रिक्सा चालकहरुलाई अभिमुखिकरण तालिम दिने, ट्रायल गराउने लगायत स्वयंसेवक खटाउने लगायतका योजना रहेको अध्यक्ष ठकुरीले बताउनुभयो । 

अब्यवस्थित ई–रिक्साका कारण दिनहु जसो दुर्घटना हुने गरेका छन् । जसमा दुर्घटना पश्चात बिमा दाबी गर्दा रिक्सा चालक अनुमति पत्र नभएका कारण दाबी नहुने समस्या समेत रहेकोले रिक्सा चालक अनुमति पत्र अति आवश्यक रहेको छ । अस्थायी रिक्सा चालक अनुमति पत्र भईसके पश्चात जिम्मेवार र वयस्क व्यक्तिले रिक्सा चलाउने र नियमको पालना गरे पछि दुर्घटनाको जोखिम कम हुने देखिन्छ । साथै बिमा दाबीको लागि समेत सहज हुने उहाँले बताउनुभयो । 

पछिल्लो समय जथाभावी पार्किङका कारण सडक नै कुरुप देखिने गरेको छ भने दुर्घटनाको जोखिम पनि उच्च रहेको छ  । जसलाई कम गर्न रिक्सा चालकहरुले बनाईएका मापदण्ड पुरा गर्नुपर्ने देखिन्छ ।

ई–रिक्सा व्यवस्थापन कम्पनिले ई–रिक्सा व्यवस्थापनको लागी बनाइएका योजना सुनुवाई नभएको कारणले कार्यान्वयन समस्या देखिएको अध्यक्ष ठकुरीले बताउनुभयो । नेपालगन्जमा १० हजार हाराहारीमा ई–रिक्साको संख्या अनुमान गरिएता पनि यकिन तथ्यांक उप–महानगरसँग छैन ।