नेपालगन्ज ।   बाँके राष्ट्रिय निकुञ्जले संकटमा रहेको घडियाल गोहीको संरक्षण गर्न थालेको छ । 
बाँके राष्ट्रिय निकुञ्जले राप्ती नदीमा गोहीसँगै जलचरको संख्या वृद्धि गर्न र प्राकृतिक जीवचक्रलाई खलबलिन नदिन  निकुञ्जको मध्यवर्ती क्षेत्र अन्तरगत पर्ने राप्ती नदीमा जलचरमध्ये संकटापन्न अवस्थामा रहेको घडियाल गोहीको संरक्षण गर्न थालेको बाँके राष्ट्रिय निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत श्यामकुमार साहले जानकारी दिनुभयो । 
उक्त घडियाल गोहीको संरक्षण अभियान अन्तरगत पहिलो चरणमा राप्तीसोनारी गाउँपालिका वडा नम्बर–१ कुसुमस्थित बाँसखोली गाउँको नदी किनारमा १० घडियाल गोही छाडिएको छ । ती गोहीमध्ये दुई भाले र आठ पोथी रहेका छन । जलचर विज्ञहरूले तीन महिना लगाएर बाँकेको राप्ती नदीको स्थलगत अध्ययन गर्दा यहाँको पानीसँगै बगर क्षेत्र वातावरणीय दृष्टिले समेत घडियाल गोहीको उचित बासस्थान हुने सुझाव दिएका थिए । त्यसैका आधारमा बर्दिया र बाँके राष्ट्रिय निकुञ्जले गोही संरक्षणको प्रयास थालेको बताइएको छ ।  घडियाल गोही सुरुमा चितवनबाट बर्दिया ल्याइएको थियो । राप्ती नदीमा गोहीको संख्या घट्दै गएको पाइएपछि बर्दियाबाट ल्याएर बाँकेमा संरक्षण गर्न थालिएको निकुञ्जले जनाएको छ ।  राप्ती नदीको पानीमा प्रदूषण न्यून रहेको र स्वच्छ पानीमा बस्ने घडियाल प्रजातिको गोहीको मुख्य आहारा माछा हो । राप्ती नदीमा दुवै उपलब्ध रहेको बाँके राष्ट्रिय निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत श्यामकुमार साह बताउँनुहुन्छ । उहाँले गोही संरक्षण गर्न थालेपछि माछा मार्ने क्रमलाईे नियन्त्रण गरिने उल्लेख गर्नुभयो ।     निकुञ्जका प्रमुख शाहले भन्नुभयो ‘संकटापन्न सूचीमा रहेका प्रजातिको संरक्षण गर्ने संकल्प गररेका छौ ।’ गोही दुई प्रजातीको हुने जानकारी दिदै उहाँले घडियाल गोही शान्त स्वभावको हुने उल्लेख गर्नुभयो । ‘मगर प्रजातीको गोही भन्दा यो एकदमै शान्त स्वभावको हुन्छ, यसले मान्छेलाई आक्रमण गर्दैन, यसको आहारा नै माछा हो, सफा पानीमा मात्र  बस्न रुचाउँछ,’ उहाँ भन्नुहुन्छ । संरक्षित सूचीमा  रहेको घडियाल गोहीको शिकार गरेमा वा मारेको ठहर भएमा रु.एक लाखदेखी ५ लाखसम्म जरिवाना वा एक वर्षदेखी १० वर्षसम्म कैद वा दुबै सजाय हुने ब्यवस्था रहेको उहाँले जानकारी दिनुभयो । नदीमा आश्रित हुने समुदायका लागि निकुञ्जले बल्छी प्रयोग गरेर माछा मार्न पाउने लाइसेन्स दिएको छ । बल्छीबाहेक जाल प्रयोग गरेर माछा मार्न प्रतिबन्ध लगाइएको छ । जाल प्रयोग गर्दा घडियाल गोहीको चुच्चो अर्थात् मुख जालमा अल्झेर भाँच्चिन सक्ने र संरक्षणमा बाधा पुग्ने भएकाले रोक लगाइएको निकुञ्जले जनाएकोछ ।  बर्दियाको कर्णाली र बबई नदीसहित नेपालमा करिब २ सय ५० वटा घडियाल गोही संरक्षण गरिएको बताइएको छ  । बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्जको गोही प्रजनन केन्द्रमा करिव ८ वर्षसम्म हुर्काइएका वयस्क घडियाल गोही बाँके ल्याइएको थियो ।