नेपालगन्ज १७ पुस । निकै तामझामका साथ नेपालगन्जको ऐतिहासिक पर्यटकिय ताल रानीतलाउलाई संचालनमा ल्याइएपनि अहिले संरक्षणको अभावमा पुनः जिर्ण हुन थालेको छ । करिब पाँच वर्ष अघि निर्वाचित नेपालगन्जका मेयर डा. धवलशम्सेर राणाको पहलमा पुनः सञ्चालनमा ल्याइएको ताललाई हाल आएर संरक्षणको अभावमा पुन पहिलाको जस्तै भएको छ । 

धेरै वर्षपछि रु ३५ लाख खर्च गरेर दोस्रोपटक संचालनमा ल्याइएको रानीतलाउको सौन्दर्यको धेरै चर्चा भयो । नेपालगञ्जको पर्यटकीयस्थलका रूपमा परिचित रानीतलाउ अब झकिझकाउ भयो भन्ने धेरैलाई लाग्यो । दुर्भाग्य, डेढ वर्षपछि रानीतलाउ फेरि उस्तै बाटोमा फर्किसकेको छ । बोटिङ बन्द भएको छ । सरसरफाइमा कमी छ । पर्यटकको घुइँचो हुने रानीतलाउ सुनसान भएको स्थानीय कृष्णमुरारीप्रसाद भट्टले बताउनुभयो । उहाँ भन्नुहुन्छ, “नेपालगन्जको ऐतिहासिक पर्यटकीय क्षेत्र मानिएको रानीतलाउ फेरि उस्तै गतिमा जाने थालेको छ, बहुत दुःख लागेको छ, नेपालगन्ज शहरको आकर्षण र पुरानो गहनाको रुपमा रहेको यो तालको दुरदसा हेर्दा लज्जित महसुस गरेको छु ।” 

सौन्दर्यकरण गर्नका लागि रानीतलाउमा धेरै पैसा लगानी गरियो । पैसा खन्याएर मात्रै हुँदोरहेनछ भन्ने देखिँदै आएको छ । रानीतलाउलाई झकिझकाउ बनाएर वार्षिक रु १८ लाखमा ठेक्का दिइएको थियो । ठेकेदारले छोड्दा चारवटा डुँङ्गा कामै नलाग्ने अवस्थामा रहेका छन् । 

नेपालगन्जको इतिहास बोकेको दुईसय वर्ष पुरानो रानीतलाउमा संक्षणको अभावमा अहिले पर्यटकको संख्या घटेको छ । रानितलाउको जिर्णेद्धारपछि शुरुवात्को बर्षमा अन्तरिक तथा बाह्रय पर्यटकले भरिभराउ रहने तलाउ अहिले पुनः जिर्ण बन्दै गएपछि तलाउमा पर्यटकको संख्या घटेको छ । 

फुर्सदको समयमा बालबालिका भुलाउने ठाउँको रुपमा परिचत रानीतलाउ पुनः जिर्ण बन्दै गएपछि तालाउ घुम्न आउने पर्यटकको संख्या घटेको छ । बालबालिका खेल्नका लागि तलाउमा परिसरमा राखिएको झुला, चिप्लेटी लगायत्का समाग्री बिग्रिएका छन् भने संरक्षणको अभावमा फुलबारी पनि जिर्ण बनेको छ । तलाउ परसरमा भेटिनुभएका नेपालगन्जका नबिन रोकायले संरक्षणका अभावमा जिर्ण बन्दै गएकाले संरक्षण गर्नुपर्ने बताउनुहुन्छ । 

राज्य पुर्नसंरचनापछि स्थानीय तहमा निर्वाचित जनप्रतिनिधिहरुले तलाउलाई जिर्णेद्धार गरेका थिए । निरन्तर मर्मतसंम्भार तथा संरक्षणको अभावका कारण अहिले पुनःतलाउ जिर्ण बन्दै गएको छ । सरसफाईको अभावका कारण तलाउको पानी एकदमै फोहर भएकाले सरसफाई गरी संरक्षण गर्नुपर्ने स्थानीय गिरवरप्रसाद अग्रवाल बताउनुहुन्छ । 

२०७६ असार १५ गते सौन्दर्यीकरण भएपछि रानीतलाउको उद्घाटन गरियो, त्यसपछि वडा नं. ८ ले करिव चार महिना रानीतलाउ सञ्चालन ग¥यो । वडा कार्यालयका अनुुसार सो अवधीमा रु ६ लाख कमाइ भयो । शुरुआतमा मान्छेको भीड नै लाग्यो । लामो समयपछि बोटिङ सञ्चालनमा आएपछि मान्छे ओइरिए । करिव चार महिनामा रु ६ लाख आम्दानी भएको देखेका ठेकेदारहरुले बढाबढ गरेर बोले । 
    
रु १० लाखबाट शुरु भएको ठेक्का कबोल रु १८ लाखमा गएर अडियो । त्यो बीचमा चैतदेखि कोरोना कहर शुरु भएपछि ठेकेदारले छोडेर गएपछि तलाव बन्द गरिएको थियो । कोरोनापछि माघ ४ गतेदेखि उपमहानगरपालिका र वडाबाट एक–एक जना कर्मचारी खटिएर रानीतलाउ खोलिएको छ । बोटिङ गर्ने सुविधा नरहेकाले पर्यटकको बाक्लो उपस्थिति देखिएको नदेखिएको त्यहाका कर्मचारी सुदेश केसीले बताउनुभयो । 

शुरुवाती चरणमा करिब दुई बर्ष मात्रै तलाउ राम्रै संञ्चालनमा आएपनि कोरोना महामारीका कारण तलाउ बन्दभएको थियो । कोरोना पश्चात तलाउ जिर्ण बन्दै गएपछि पुरानै लयमा फर्किन सकेन । तलाउ मर्मतसंम्भार गरेर पुनःपहिलेकै जस्तै बनाउने योजना रहेको नेपालगन्जका उपमेयर कमरुद्दिन राईले बताउनुभयो । 

रानीतालउमा सरसफाईको कमी, तालको फोहर पानी, जिर्ण बन्दै गएको र बालबालिका खेल्ने समाग्री तथा पर्यटन प्रर्वद्धनको कमीका कारण पर्यटकहरुको संख्या घट्दै गएको देखिन्छ । सरोकारवाला निकायले थप अर्कषण र मनोरञ्जन गर्ने समाग्री जडान गरी नियामित मर्मत संम्भार गरी संञ्चालन गर्न स्थानीयले माग गरेका छन ।