नेपालगन्ज, २४ चैत । गतवर्ष पर्याप्त पानी नपर्दा बाँके जिल्लाको नरैनापुर क्षेत्रका करिब ८५ प्रतिशत जमिन बाँझो रहयो । सिँचाइ अभावमा यहाँका किसानले धान रोपाइँ गर्ने पाएनन । त्यसको प्रत्यक्ष प्रभाव उतदनमा देखियो । 

अहिले सुख्खाग्रस्त क्षेत्र नरैनापुरमा सिँचाइको सुविधा पुग्ने गरी सिक्टा सिँचाइ आयोजनाले पूर्वी नहरमार्फत पानी सञ्चालन गरेको छ । २०७४ साउन ९ गतेदेखि पूर्वी नहर निर्माणको काम शुरु भएको थियो । यसका चारवटा शाखा नहर छन् भने परम्परागत राजकुलोसँगै फत्तेपुर सिँचाइ प्रणाली पुनस्थापना हुनेछ । अहिले पूर्ण क्षमतामा फत्तेपुरसम्म सिँचाइका लागि पानी सञ्चालन भएको सिक्टा सिँचाइ आयोजनाले जनाएको छ ।

आयोजनाका अनुसार पूर्वी नहरको लम्बाइ ४३.५ किलोमिटरसम्म छ । अहिले ३९ किलोमिटरसम्म पानी सञ्चालन गरिएको छ । नरैनापुरको गंगापुर, मटैहिया र वडा नम्बर १, २, ३ र ४ मा अर्को चरणमा काम सुरुवात हुने सिक्टा सिँचाइ आयोजनाका आयोजना निर्देशक रमेशकुमार सिंहले बताउनुभयो । उहाँका अनुसार सिक्टाको पूर्वी नहरबाट नौ हजार हेक्टर क्षेत्रफलमा सिँचाइ पुग्नेछ । 

नयाँ निर्माण गरिएका चारवटा शाखा नहरबाट करिब एक हजार चार सय हेक्टरमा वर्षभरिने सिँचाइ सुविधा पुग्ने सुनिश्चितता भएको छ,’ उहाँले भन्नुभयो, “बाँकी मुल नहरसहित शाखा नहरको भर्से र डिजाइनको चरणमा रहेकाले आवश्यक वातावरणीय अध्ययनपश्चात ठेक्का व्यवस्थापन कार्य अगाडि बढान्इछ ।’

असार २८ गते ७ घनमिटर प्रति सेकेन्ड पानी परीक्षणका लागि छाडिएको थियो । परीक्षण सफल भएपछि पूरे क्षमताको पानी छाडिएको सिक्टा सिँचाइ आयोजनाले जनाएको छ । पूर्वी नहरको संरचना भने ३७ किलोमिटर नहर निर्माण भएको छ । केही राजकुलो पर्ने भएकाले ३९ किलोमिटरसम्म पानी छाडिएको छ । 

सिँचाइ कुलोमा पानी छाडेपछि खेतमा सिँचाइ हुनेछ भने गत वर्ष जस्तो यस वर्ष खेत बाँझे राख्नुपर्ने अवस्था नहुनेमा विश्वास लिइएको छ । पूर्वी नहरबाट पानी सुचारु भएपछि सुख्खा क्षेत्रलाई केही राहत पुग्ने स्थानीयको अपेक्षा छ। । सिँचाइ कुलो पुगेपछि यस क्षेत्रका स्थानीय खुसी भएका छन् । सिँचाइ नहुँदा खेत बाँझे राख्नुपर्ने बाध्यता हटेको यहाँका किसानको भनाइ छ । 

सो क्षेत्रका किसानले आकासे पानीके भर परेर खेती गर्नुपर्ने अवस्था थियो । पूर्वी नहरमा पानी छाडिएपछि आकासे पानीको भर पर्नुपर्ने बाध्यता अन्त्य भएको स्थानीय किसान शिवशरण थारुले बताउनुभयो । पूर्वी नहर निर्माणका लागि कालिका कुमार जेभीसँग रु तीन अर्ब ६ करोड ९८ लाख ५९ हजार दुई सय ५९ मा ठेक्का सम्झौता भएको थियो । 
–––